UOKiK chce prac nad ustawą o jednolitych wzorach umów o kredyt hipoteczny ze stałą stopą
Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK) chce jak najszybszego rozpoczęcia prac legislacyjnych nad ustawą, która wprowadzi do polskiego prawa jednolite wzorce umów o kredyt hipoteczny oparty o okresowo stałą stopę procentową, podał Urząd. Wzorce obowiązywałby wszystkich kredytodawców, bez możliwości dokonywania modyfikacji, a proponowane rozwiązanie zabezpiecza interesy konsumentów, ale też ogranicza ryzyko prawne po stronie banków.
Według UOKiK umowa taka powinna zapewniać przejrzyste zasady udzielania i obsługi kredytów - "bez kruczków, gwiazdek i dodatkowych kosztów"; łatwiejsze porównywanie ofert banków; większą ochronę i niższe koszty po stronie kredytobiorców; mniejsze koszty ryzyka po stronie kredytodawców oraz stałą stopę procentową przez co najmniej 5 lat.
"Polscy konsumenci, chcąc kupić mieszkanie, napotykają liczne trudności. Najbardziej odczuwalną i szeroko komentowaną przeszkodą są koszty kredytów hipotecznych, które uchodzą za najwyższe w UE. Do tego dochodzą skomplikowane wzorce umów, często naszpikowane niejasnymi klauzulami oraz obwarowaniami - np. takimi, które uzależniają wysokość marży od wykupienia dodatkowych usług. Rozwiązaniem, które pozwala ochronić konsumentów przed nieuczciwymi warunkami w umowach kredytu, są jednolite wzorce umów kredytu hipotecznego opartego o okresowo stałą stopę procentową wprowadzone ustawą" - czytamy w komunikacie.
Eksperci UOKiK od ponad roku pracują nad wzorcami, które miałyby zastosowanie przy nabywaniu mieszkań i domów na rynkach pierwotnym oraz wtórnym, podano.
"Tego typu wzorce wydają się być dziś wręcz niezbędne dla zapewnienia Polkom i Polakom otwartego dostępu do tańszego finansowania zakupu mieszkania czy budowy domu. Projektując wzorce zaangażowaliśmy do pracy zarówno przedstawicieli Związku Banków Polskich, jak i Urzędu Komisji Nadzoru Finansowego. Wszyscy oni wspierają wprowadzenie do polskiego prawa bezpiecznego, uczciwego i niepodważalnego wzorca umowy kredytu hipotecznego opartego o okresowo stałą stopę procentową. Mamy przygotowane zmiany prawne w tym zakresie i chcielibyśmy jak najszybciej rozpocząć prace legislacyjne oraz konsultacje publiczne, dlatego wystąpiłem do pana premiera o upoważnienie oraz o wpis do wykazu prac Rady Ministrów. Mam nadzieję, że te potrzebne kredytobiorcom zmiany spotkają się z przychylnością rządu" - powiedział prezes UOKiK Tomasz Chróstny, cytowany w komunikacie.
"Mamy nadzieję, że niezwłocznie otrzymamy wpis do wykazu prac legislacyjnych i upoważnienie do prowadzenia prac tak, aby na początku przyszłego roku projekt mógł trafić do Sejmu i Senatu i został uchwalony najpóźniej w połowie 2026 roku" - dodał.
Przygotowanie wzorców umów kredytu hipotecznego opartego o okresowo stałą stopę procentową przez Urząd daje gwarancję, że będą one standardem zapewniającym bezpieczeństwo konsumentom, a także stabilność prawną sektorowi finansowemu, podkreślono.
"Wprowadzenie rozwiązania proponowanego przez prezesa UOKiK w praktyce oznaczałoby, że kredytodawca zawierając z konsumentem umowę kredytu hipotecznego opartego o okresowo stałą stopę procentową, obowiązkowo musiałby się posługiwać wzorcem z ustawy o kredycie hipotecznym. Przedsiębiorca nie mógłby przy tym go modyfikować, dzięki czemu konsumenci byliby chronieni przed wprowadzaniem nieuczciwych klauzul" - czytamy dalej w materiale.
Urząd zaznaczył, że podwyższenie poziomu ochrony konsumentów to nie jedyna korzyść z wprowadzenia ustawowego wzorca. Do tego dochodzi większa przejrzystość zasad udzielania i obsługi kredytów mieszkaniowych oraz ułatwienie porównywania ofert kredytowych z różnych banków. Przy zawieraniu umowy wg jednolitego ustawowego wzorca nie byłoby możliwe sprzedawanie konsumentom wraz z kredytem hipotecznym dodatkowych usług (poza ubezpieczeniem nieruchomości), co jest obecnie problemem na rynku. Dzięki temu wysokość rat byłaby bardziej przewidywalna dla konsumentów, a same umowy pozbawione istotnych kosztów dodatkowych usług.
"Ponadto, we wzorcach ujednolicone byłyby zasady obliczania oraz określona maksymalna wysokość rekompensaty, jakiej bank może domagać się, kiedy konsument skorzysta z prawa do wcześniejszej spłaty" - podano także.
Umowy kredytu hipotecznego opartego o okresowo stałą stopę procentową zawierane według jednolitego wzorca, zgodnie z założeniami Prezesa UOKiK, zapewniałyby stałą stopę procentową przez co najmniej 5 lat. Takie rozwiązanie oznacza większą przewidywalność obciążeń finansowych związanych z kredytem w najbardziej newralgicznym okresie kredytowania.
"Produkty kredytowe dostępne obecnie na polskim rynku przewidują niezmienność oprocentowania przez okres 5 lat. Jedną z przyczyn jest fakt, że na polskim rynku brakuje adekwatnych zabezpieczeń dla banków. Jednak zakładamy, że w miarę jak rynek kredytów na stałą stopę będzie się rozwijał, zaś stopy procentowe spadały, rozwijać będzie się też oferta uwzględniająca dłuższe okresy stałego oprocentowania, a w perspektywie kilkunastoletniej - zapewniające stałe oprocentowanie kredytu nawet w całym okresie kredytowania" - skomentował prezes UOKiK.
Urząd wskazał też, że jednym z najbardziej palących problemów sektora finansowego, który jednocześnie przekłada się na koszty kredytu i coraz węższą ofertę produktów, jest ryzyko prawne. Wg danych ZBP średnioroczna marża kredytu hipotecznego w 2024 r. wynosiła 1,7%, z czego blisko połowa (0,81 pkt proc.) stanowił koszt ryzyka prawnego. Przekładając to na konkretne liczby, koszt tego ryzyka wyniósł w 2024 r. ok. 537,9 mln zł. Wprowadzenie bezpiecznego, jednolitego wzorca umowy kredytu hipotecznego o okresowo stałej stopie procentowej w ustawie pozwoliłoby to ryzyko zminimalizować. Zgodnie z orzecznictwem TSUE, jeżeli prawodawca zadbał o to, żeby w ustawowych warunkach nie było postanowień nieuczciwych, zaś prawa obu stron były należycie wyważone, wówczas te warunki nie mogą być kwestionowane przed sądem.
(ISBnews)
Źródło: ISB news
- 26.08.2025Zmiany w przepisach
Rząd przyjął nowelę ustawy o CPK dot. gwarancji odszkodowania za nieruchomości
Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji ustawy o Centralnym Porcie Komunikacyjnym (CPK), podała spółka. Celem zaproponowanych zmian jest przyspieszenie wypłaty odszkodowań za nieruchomości niezbędne do budowy lotniska.
- 21.08.2025BankiZmiany w przepisach
MF proponuje stawkę CIT od banków na poziomie 30% w 2026, 26% w 2027 i 23% od 2028 r.
Ministerstwo Finansów zaproponowało podwyższenie stawki podatku dochodowego od osób prawnych (CIT) dla banków do 30% w 2026 r. (z obecnych 19%), a następnie obniżenie jej do 26% w 2027 r. i wprowadzenie stałej stawki 23% od 2028 r., podał resort.
- 21.08.2025Zmiany w przepisach
Prezydent podpisał nowelę ws. dostępu wykonawców z państw trzecich do zamówień publicznych
Prezydent podpisał nowelizację Prawa zamówień publicznych oraz ustawy o umowie koncesji na roboty budowlane lub usług, której celem jest ograniczenie dostępu wykonawców z państw trzecich do krajowych zamówień publicznych, podała Kancelaria Prezydenta.
- 21.08.2025Zmiany w przepisach
Prezydent podpisał nowelizację dot. milczącego załatwienia spraw administracyjnych
Prezydent podpisał nowelizację niektórych ustaw w celu uproszczenia procedur administracyjnych raz wsparcia przedsiębiorczości, celem m.in. wprowadzenia zasady milczącego załatwienia spraw w niektórych obszarach administracji. Oznacza to, że jeśli urząd nie wyda decyzji w przewidzianym terminie, wniosek zostanie automatycznie uznany za rozpatrzony pozytywnie, podała Kancelaria Prezydenta.
- 08.08.2025Raporty i analizyInformacje z gospodarkiGospodarkaAnalizy prawneZmiany w przepisachPrawoDeweloperzy
MRiT: Nowelizacja ustawy ws. mieszkalnictwa ogłoszona w Dzienniku Ustaw
Przygotowana przez rząd nowelizacja ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa została ogłoszona w Dzienniku Ustaw, podało Ministerstwo Rozwoju i Technologii (MRiT). Do 2030 r. na budowę i modernizację mieszkań na tani wynajem przeznaczone zostanie do 45 mld zł.